Vì sao Croatia là đối thủ khó chịu bậc nhất
Trước khi nói về tuyển Anh, phải hiểu họ đã vượt qua ai. Croatia dưới thời Zlatko Dalić là một trong những đối thủ khó chịu nhất mà bất kỳ ông lớn nào cũng e ngại.
Dalić dẫn dắt Croatia từ năm 2017 — HLV tại vị lâu nhất và được xem là vĩ đại nhất lịch sử đội tuyển này, người đã đưa họ tới ngôi á quân World Cup 2018 và hạng ba 2022. Đến World Cup 2026, Croatia vượt qua vòng loại với thành tích bất bại (7 thắng, 1 hòa), ghi 26 bàn và chỉ thủng lưới 4 — màn trình diễn vòng loại tốt nhất lịch sử của họ.
Về chiến thuật, Dalić xây dựng một nền 4-3-3 nén chặt: kiểm soát trung tuyến mạnh mẽ, cự ly đội hình kỷ luật, quản lý trận đấu kiên nhẫn, với Luka Modrić (40 tuổi, AC Milan, đeo băng thủ quân ở kỳ World Cup thứ 5) làm nhạc trưởng lùi sâu. Triết lý của ông: "phòng thủ tốt nhất là tấn công tốt" — Croatia biết khi nào cần làm chậm trận đấu và khi nào tung ra những mũi xộc thẳng. Một tập thể phối hợp ăn ý, giàu kinh nghiệm và cực kỳ lì lợm.
Hiệp một: tuyển Anh tự trói chân mình
Chính sự lì lợm ấy khiến tuyển Anh khởi đầu đầy bế tắc. Trợ lý của Tuchel, Anthony Barry, thừa nhận đội bóng mắc những "khuôn mẫu sợ hãi" (fearful patterns) và một thứ "năng lượng lo lắng" kìm hãm họ trong 45 phút đầu. Dù Harry Kane sớm mở tỷ số, Croatia vẫn hai lần gỡ hòa — Baturina (36') và Musa (45+5') — phơi bày sự thiếu mạch lạc của "Tam Sư".
Đây đúng là cái bẫy mà một đội bóng kỷ luật như Croatia giăng ra: buộc đối thủ chơi dè dặt, rồi trừng phạt từng khoảnh khắc do dự.
Bước ngoặt: Tuchel kích hoạt lối đá "full-gas"
Mọi thứ thay đổi hoàn toàn sau giờ nghỉ. Theo lời Kane, hiệp hai tuyển Anh "chơi full-gas (tăng tốc tối đa) và Croatia không thể chịu nổi". Đó chính là tấm gương mà Tuchel xác định là khuôn mẫu cho tham vọng vô địch: cường độ cao, dâng cao đồng loạt, không cho đối thủ kịp thở.
Chìa khóa nằm ở khu giữa sân. Tuyển Anh dần giành quyền kiểm soát nhờ cặp tiền vệ Declan Rice – Elliot Anderson. Bộ ba Rice, Anderson và Jude Bellingham liên tục dâng cao, xộc thẳng về phía trước, khiến khối 4-3-3 vốn nén chặt của Croatia bị kéo giãn và quá tải. Khi cường độ được đẩy lên kịch khung, sự kỷ luật về cự ly của Croatia — thứ vũ khí lợi hại nhất của Dalić — bắt đầu rạn vỡ.
Khoảnh khắc định đoạt: đường chuyền của Kane
Bàn thắng thể hiện rõ nhất sự thay đổi đến chỉ một phút sau giờ nghỉ. Phút 46, Harry Kane biến thành người kiến tạo với một đường chuyền dài tuyệt đẹp từ sâu trong phần sân nhà, xé toang hàng thủ Croatia để Bellingham băng xuống và hạ gục Livaković, nâng tỷ số lên 3-2.
Đó là minh chứng cho sự "cởi trói": thay vì những đường chuyền an toàn của hiệp một, tuyển Anh chơi trực diện, táo bạo và tốc độ. Marcus Rashford ấn định 4-2 ở phút 85, khép lại màn ngược dòng.
Kết: thắng bằng cường độ, không phải bằng nhập cuộc
Chiến thắng 4-2 trước Croatia là một bài học chiến thuật điển hình. Trước một đối thủ phối hợp ăn ý và được dẫn dắt bởi một HLV lâu năm bậc thầy như Dalić, chơi rụt rè đồng nghĩa với tự sát. Tuchel hiểu điều đó: khi tháo bỏ "năng lượng lo lắng" và để các tiền vệ box-to-box như Rice, Anderson, Bellingham dâng cao với cường độ tối đa, tuyển Anh đã nhấn chìm chính khối phòng ngự kỷ luật từng khiến biết bao ông lớn phải ôm hận.
Một khởi đầu thắng lợi — và quan trọng hơn, một "khuôn mẫu" mà Tuchel tin là tấm vé dẫn tới vinh quang.